in

แวววิเชียร อย่าลืมฉัน แบบไทยไทย

แวววิเชียร อย่าลืมฉัน แบบไทยไทย

แวววิเชียร อย่าลืมฉัน สไตล์ไทย

ชีวิตในวัยเด็กของผู้เขียน (50 ปีที่แล้ว) ในชนบทของจังหวัดสุพรรณบุรี มีไม้ดอกที่รู้จัก และยังคงฝังแน่นในความทรงจำจนถึงทุกวันนี้มีไม่กี่สายพันธุ์ เมื่อทบทวนดูแล้ว พบว่า เหตุแห่งการจำดอกไม้เหล่านั้นเป็นสิ่งที่ยากจะลืมเลือนเพราะมีบางเหตุการณ์พิเศษที่เกี่ยวข้องกัน หรือเกิดจากคุณสมบัติพิเศษบางอย่างของไม้ดอก? ในคอลัมน์นี้ ผู้เขียนจะนำเสนอดอกไม้จากความทรงจำในวัยเด็ก เพื่อยืนยันว่าผู้เขียนไม่ได้ลืมดอกไม้นี้จริงๆ

ลักษณะพิเศษอย่างหนึ่งของดอกไม้นี้คือชื่อซึ่งเรียกเป็นภาษาอังกฤษ ในตอนนั้น “นอตลืมฉัน” (ลืม – ฉัน – ไม่ ) หรือ “อย่าลืมฉัน” ที่นั่น

แวววิเชียร : ลืมปมของคนไทย
แวววิเชียรมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า แองเจโลเนีย goyazensis เบ็นเท็น (บางตำราเรียกว่า Digitalis solicariifolia) อยู่ในวงศ์ Scrophulariaceae เป็นไม้เนื้ออ่อนล้มลุก

กระโปรงหลังรถ ตามลำต้นสูงประมาณ 40-60 ซม. ใบมีขนละเอียดปกคลุม และมียางเหนียวติดอยู่ เมื่อสัมผัสแล้วจะติดมือ

ใบมีด เรียว ใบเดี่ยว แบ่งออกเป็นคู่ตรงข้ามกันตามด้านบน ใบเป็นรูปหอก ขอบขนาน ปลายแหลม สีเขียว กว้างประมาณ 1.5 ซม. ยาวประมาณ 10 ซม.

ดอกไม้ เป็นดอกเดี่ยวแต่ออกมาติดกันตามก้านใบหรือก้านใบ มักบานพร้อมกันไปจนถึงยอดและบานตลอดทั้งปี ดอกมีขนาดเล็กรูปกรวยโค้งเล็กน้อย ปลายดอกแบ่งออกเป็น 5 กลีบ กลีบดอกมีสีม่วงเข้ม สีม่วงอ่อน และสีขาว

ใบและดอกของแวววิเชียรมีกลิ่นเฉพาะตัวที่ติดมือเมื่อสัมผัส บางคนชอบกลิ่นนี้บอกว่าหอม บางคนไม่ชอบก็ว่าเหม็น กลิ่นแวววิเชียรเป็นหนึ่งในคุณสมบัติที่คนเคยเห็น (ได้กลิ่น) ไม่เคยลืม แม้จะผ่านมานานแสนนาน

แวววิเชียรเป็นไม้ที่ปลูกง่ายสามารถทำงานได้ดีในดินเกือบทุกชนิด ชอบความชื้นและร่มเงา ทนต่อโรค แมลง โตเร็ว ขยายพันธุ์ได้ง่ายโดยการจับเป็นก้อนหรือตัดกิ่ง ต้นกำเนิดของแวววิเชียรยังไม่ถูกค้นพบ แต่มีหลักฐานว่า นำเข้ามาในประเทศไทยครั้งแรกในปี พ.ศ. 2453 โดยแหม่ม คอลลินส์ ณ ตอนนี้เขาอายุ 96 ปี สมัยนั้นแว่ววิเชียรถูกพามาจากมัณฑะเลย์ ประเทศเมียนมาร์ เดิมชื่อ แวววิเชียร รู้จักกันทั่วไปในนาม ฟอร์เก็ต-มี-นอท (Forget-me-not) ที่เข้าใจกันว่าเรียกตามมาดามคอลลินส์ ผู้นำเข้ารายแรก เมื่อผู้เขียนยังเป็นเด็ก ต้นไม้ต้นนี้ชื่อ Forget-me-nots เหมือนกัน (ทั้งๆ ที่ไม่รู้ความหมาย) ความจริงที่ลืมฉันไม่ได้ที่รู้จักกันทั่วโลก เป็นพืชในสกุล Myosotis ซึ่งเป็นของวงศ์ Boraginaceae ไม่เกี่ยวข้องกับต้นไม้ไทยที่ถูกลืมเลย จะมีความคล้ายคลึงกันบ้างตรงที่สีของกลีบดอกจะเป็นสีม่วงเท่านั้น

เพราะต้น forget-me-not ของเมืองไทยไม่ใช่ไม้ที่ลืมไม่ลงของแท้และไม่มีชื่อเป็นภาษาไทย หลวงบูเร่ต์บำรุงการ จึงได้ชื่อว่าต้นแวววิเชียร ซึ่งเป็นชื่อที่หวานและมีความหมายดีมาก ปัจจุบันคนไทยส่วนใหญ่รู้จักและเรียกไม้ดอกนี้ว่า แวววิเชียร แต่ก็มีคนไทยอยู่บ้าง (ในวัยที่รู้จักไม้ดอกชนิดนี้ในชื่อเดิม) เรียกอีกอย่างว่า forget-me-not หากผู้อ่านได้ยินใครเรียกสองชื่อนี้ โปรดเข้าใจว่าพวกเขาเป็นพืชชนิดเดียวกัน แวววิเชียรเหมาะสำหรับปลูกเป็นไม้ประดับริมคลอง ริมสระน้ำ สวน ทางเดิน หรือปลูกเป็นไม้กระถาง เพราะความงามอันเป็นเอกลักษณ์มีกลิ่นหอมเฉพาะตัว ที่น่าสนใจคือ เป็นไม้ดอกที่เติบโตง่าย โตเร็ว และตายยาก มีดอกตลอดปี ความหมายของชื่อก็ดีทั้งชื่อใหม่ (แวววิเชียร) และชื่อเก่า (Forget Me Nut)

ถือได้ว่าเป็นดอกไม้ “อย่าลืมฉัน” แบบไทยๆ ควรใช้เป็นดอกไม้ที่มอบให้กันเมื่อต้องเดินทางหรือแยกจากกัน เพื่อเป็นการไว้ทุกข์ และฝากคำก่อนว่า “อย่าลืมฉัน” เหมือนกับที่ต่างประเทศใช้ลืม-ฉัน-ไม่ใช่ดอกไม้ให้กัน

.
ที่มาข้อมูล