in

ลั่นทม : ความหอมและความงามจากบทเพลง

ลั่นทม : ความหอมและความงามจากบทเพลง

ล้านท่อ : กลิ่นหอมและความงามจากบทเพลง

ล้านท่อในเพลงเพื่อชาวเมืองใหญ่
เพลงไทยสมัยนี้มีความหลากหลายมากกว่าแต่ก่อนมาก สมัยก่อนดนตรีไทยแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ คือ เพลงลูกกรุงและเพลงลูกทุ่ง เพลงแต่ละกลุ่มมีลักษณะเฉพาะและกลุ่มผู้ชมที่แตกต่างกัน ผู้ชมเพลงลูกกรุงส่วนใหญ่เป็นชาวเมือง และเพลงลูกทุ่งมีกลุ่มคนฟังในชนบททั้งที่อาศัยอยู่ในทุ่งนาหรืออพยพเข้ามาทำงานในเมือง

มีเพลงสำหรับคนในเมืองหรือหลายเพลงสำหรับคนในเมือง พูดถึงล้านท่อมตามความรู้สึกกลุ่ม ผู้เขียนได้คัดเลือกเพลงลูกกรุงที่ชื่นชอบมานำเสนอ ได้แก่ เพลงของวงสุนทราภรณ์ และบังเอิญเป็นเสียงร้องของ เรืองทอง ทองหลาม ทั้งสองเพลง

ชื่อเพลงแรก “ถ้ำในล้านท่อ” เรียบเรียงโดย ชุม ปัญจภาค นักเขียนหญิงที่มีชื่อเสียง เนื้อเพลงของเพลงนี้ใช้คำไพเราะ และแสดงความรู้สึกของชาวเมืองที่มีความเกี่ยวโยงกับล้านท่ออย่างชัดเจน เป็นหนึ่งในเพลงที่ผู้เขียนประทับใจมากที่สุด เพราะมีเนื้อร้องที่สวยงาม ภาษา ความหมาย เมโลดี้และเสียงร้องที่ชัดเจน เสียงใสๆหวานๆของเรืองทอง ทองหลาม ทำให้เพลงนี้อยู่ในใจคนแต่งตลอดเวลา

เพลง “ก้อนในล้านท่อ” เริ่มต้นด้วยการบรรยายถึงกลิ่นหอมของดอกล้านท่อที่พิเศษมาก ไม่เพียงแต่ความรู้สึกทางกายเท่านั้นแต่ยังลงไปถึงระดับจิตวิญญาณอีกด้วย

กลิ่นอันไกลโพ้น กลิ่นที่สัมผัสถึงหัวใจของดอกไม้ใดๆ ที่ไม่มีใครเทียบได้ ก้องกังวาน ลึกลงไปในหัวใจของดวงวิญญาณ จะไม่คงอยู่ตลอดไป บั้นปลายของชีวิตยังอยู่ในความฝัน”

เป็นกลอนแรกแสดงถึงความประทับใจของชาวกรุงด้วยกลิ่นดอกบ๊วย และเมื่อบรรยายท่อนสุดท้ายของเพลง ชื่อล้านท่อจะกลายเป็นบทบาทของความหอม

ความรักอยู่เคียงข้างเธอแต่เพียงดวงวิญญาณ กับกรรมที่ทำลายชื่อจริงของล้านธมอันแสนหวานหรืออะไร? เสียใจด้วยกลิ่นของลีลาวดี

สรุปความคิดเห็น ความรู้สึกของชาวกรุงในเพลงนี้ คือ ล้านท่อ หมายถึง ความทุกข์ เหมือนกับคำว่า “ล้านท่อโสม” คำสุดท้ายของเพลงนี้ก็คือ “ทรอม”

เพลงที่ 2 ในกลุ่มลูกกรุง ชื่อ “Bain Lan Lan Thom” เรียบเรียงโดย ธาตุตรี ซึ่งเป็นนามปากกาของนักประพันธ์เพลงชื่อดัง ยังขับร้องโดย เรืองทอง ทองหลาม เพลงนี้บรรยายถึงความงามของดินด้วยต้นลานธม (น่าจะหลายต้น) เป็นช่วงที่ลานธมกำลังเบ่งบาน ความงดงามของล้านท่อมนั้นเกิดจากดอกลีลาวดีที่ร่วงหล่นบนพื้นดินนั่นเอง ตามที่อธิบายไว้ในเนื้อเพลง

“แผ่นดินใดไม่แม้แต่แผ่นดินล้านถมเหมือนสวรรค์ งดงามจนน่าชื่นชม…”

ความงามดังกล่าวได้พรรณนาว่าเกิดจากดอกลีลาวดี กล่าวคือ

“ปล่อยเสาให้ปลิวไสว ลีลาวดีร่วงหล่นลงมาเหมือนพรมเหมือนทางไปสุดปลายฟ้า

นักอ่านที่ได้อ่านหรือฟังเพลง “ออน ล้านท่อมล้าน” แล้วลองนึกภาพว่าจะสวยขนาดไหน เพราะดูเหมือนพรมที่ลาดลงสู่สวรรค์
มีตำนานเล่าว่าหนึ่งในจิตรกรผู้ยิ่งใหญ่ของประเทศไทย เดินผ่านบริเวณที่ปกคลุมไปด้วยดอกไม้ที่ร่วงหล่นอย่างสวยงาม จิตรกรรู้สึกทึ่งในสายตาและจิตวิญญาณของศิลปินที่ละเอียดอ่อนกว่าคนทั่วไป ตามตำนานเล่าว่า จิตรกรได้คุกเข่าลงบนพื้นดอกไม้ด้วยความเคารพอย่างสูงสุด เวลาฟังเพลงใบลานล้านท่อ” ผู้เขียนเชื่อว่าตำนานมีจริง

ล้านท่อเพื่อชาวชนบท
เพลงลูกทุ่งเกี่ยวกับล้านถมที่ผู้เขียนชอบมาก ชื่อเพลง “ล้านรักล้านท่อ” ยังหาชื่อคนแต่งไม่เจอ ถ้าเดาจะนึกถึงครูไพบูลย์บุตะคานเป็นคนแรกเพราะสำนวนคล้ายกัน “มนต์รักลูกทุ่ง” เป็นอย่างมาก เพลงนี้บรรยายความรู้สึกถึงทั้งกลิ่นดอกไม้และดินใต้ต้นลานธมเกี่ยวกับคู่รักในชนบท เป็นเพลงที่มีภาษาและบรรยากาศที่สวยงาม และทำนองก็ไพเราะมากด้วย มาฟังท่อนแรกของเพลงนี้กันก่อน

“กลิ่นคล้ายดอกลีลาวดี กลิ่นลอยมาตามลม คลุ้งปนกับกลิ่นเส้นผม หอมกรุ่น กลิ่นเหม็นหวลกลิ่นสองกอง…”

ท่อนกลางของเพลงยังบ่งบอกถึงกลิ่นของคู่รักได้ชัดเจนขึ้นอีกด้วย

“ดอกไม้หอม น้องแซมเสียบผมวิไล น้องปล่อยให้แทนใจที่เคยรักกัน…”

ส่วนสุดท้ายของเพลงบ่งบอกถึงการแยกจากกัน และกลิ่นของล้านท่อทำให้นึกถึงช่วงเวลาแห่งความสุขที่บรรยายไว้ในตอนต้นของเพลง

“หลานท่อมหอมเหมือนเห็นหน้าสวย คิดถึงน้องแก้มชมพูที่ลานทม ซื่อหลานถม”

ผู้อ่านบางคนอาจจะสังเกตเห็นว่าคำว่า “การล่วงประเวณี” หมายถึงคู่รักทั้งในเพลงลูกกรุงและลูกทุ่ง คุณอาจสงสัยว่าผู้เขียนหมายถึง “การล่วงประเวณี” หรือนอกใจสามีภรรยา ความจริงในพจนานุกรมบ่งบอกถึงความหมายของคำว่า “เจ้า” เพลงล้านท่อจากต่างประเทศที่ผู้เขียนชอบพอๆ กับเพลงไทยคือเพลง “ดวงจำปา” ซึ่งในภาษาลาวหมายถึงดอกลานท่อ

เพลงดวงจำปาเปรียบได้กับเพลงไทย “บัวขาว” เพราะดอกไม้ล้านท่อเป็นดอกไม้ประจำชาติลาว และดอกบัวขาวเป็นดอกไม้ประจำชาติของคนไทย เพลงของดวงจำปาเป็นที่รู้จักกันดีของคนไทยส่วนใหญ่ เพราะมีนักร้องชาวไทยที่ร้องเพลงกันอย่างแพร่หลายมาเป็นเวลานาน เพลงนี้ผู้แต่งเพลงผู้แต่งเพลงไม่เป็นที่รู้จัก แต่ต้องยอมรับว่าเนื้อเพลงสวยและสบายตา ส่งผลต่ออารมณ์และให้ความประทับใจสูงมาก จึงเป็นอีกเพลงหนึ่งในใจผู้เขียนที่ผู้เขียนขออนุญาตปิดบทความทันที

“กลิ่นของคุณเป็นสิ่งสำคัญ หัวใจของคุณติดพัน ดวงตาของคุณเร่าร้อน มันแพง มันแพง เมื่อคุณเหงา คุณจะได้กลิ่นมัน
…เมื่อได้กลิ่นคุณปานก็เจอเพื่อนเก่าที่เสียชีวิตลงแล้ว เป็นดอกไม้ที่สวยตั้งแต่เมื่อไหร่?

.
ที่มาข้อมูล