in

มรรควิถีของโยคะจากอดีตถึงปัจจุบัน

มรรควิถีของโยคะจากอดีตถึงปัจจุบัน

วิถีแห่งโยคะจากอดีตสู่ปัจจุบัน

คอลัมน์โยคะ นิตยสารหมอชาวบ้าน ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2542 เราพูดถึงเทคนิคโยคะอาสนะ เทคนิคปราณยามะ ได้มีการพูดคุยกันเกี่ยวกับการใช้เทคนิคโยคะเพื่อการรักษา ฯลฯ สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นสิ่งที่ผู้คนรู้ มาดูเรื่องราวของโยคะกันดีกว่า บางส่วนยังไม่เป็นที่รู้จัก หรือบางส่วนได้รับการยอมรับจากสาขาวิทยาศาสตร์อื่นๆ หลายคนไม่รู้ด้วยซ้ำว่ามีกล่าวถึงในตำราโยคะ
อย่างที่เข้าใจกันดีอยู่แล้วว่าโยคะเป็นศาสตร์โบราณที่มีมายาวนานกว่า 5,000 ปี หนังสือเล่มแรกที่รวบรวมโยคะอย่างเป็นระบบ คือ ปตัญชลีโยคะสูตร ซึ่งเกิดขึ้นราวปี 200 และตำราต้นแบบเล่มนี้ระบุว่า กระบวนการบรรลุถึงที่สุด เป้าหมายของโยคะ เป็นโมกข์หรือปรินิพพาน มีองค์ ๘ คือ ๑. ศีล ๒. วินัย ๓. กายที่สมดุล ๔. ลมหายใจที่สงบ ๕. สมาธิอินทรีย์ ๖. สมาธิ ๗. สมาธิ ๘. สูงสุด สติอารมณ์, สภาวะจิตใจ. ซึ่งตำราใช้คำว่า สมาธิ

อย่างไรก็ตาม ทุกวันนี้การฝึกโยคะมีรายละเอียดเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะในส่วนที่สัมพันธ์กับร่างกาย ซึ่งได้มาจากตำราอีกเล่มหนึ่ง Hathapatipika รวบรวมโดย Swat Marama เขียนขึ้นในปี 1990 ตำรานี้วันที่จากการปฏิบัติหฐโยคะในทิเบต หฐปฏิกะกำหนดไว้ ๔ ประการ คือ
๑. อาสนะ ๒. ปราณยามะ ๓ มุทราบุญ ๔. นาดานุซันดานะ ว่าก่อนทางที่ ๒ ปราณายามะต้องฝึกกริยา (purification) แต่กริยาจะไม่แยกเป็นทางแยก สำหรับนาดานุสันตนะ คือการเน้นเสียงที่เกิดขึ้นจากภายในตนเอง ซึ่งจัดว่าเป็นการฝึกสมาธิอย่างหนึ่งของวัฒนธรรมทิเบต

สิ่งสำคัญอย่างหนึ่งที่เราสนใจโยคะต้องเข้าใจ โยคะที่เราฝึกคือ
“โยคะยุคใหม่” กล่าวคือเป็นการผสมผสานระหว่างแนวโยคะมากมายจากตำราหลายเล่มซึ่งยุคใหม่ของโยคะนี้ เพิ่งเริ่มตั้งแต่ปี พ.ศ. 2465 เมื่อประมาณ 80 ปีที่แล้ว
ยุคใหม่ของโยคะเกิดจากกลุ่มโยคี ที่เล็งเห็นถึงคุณค่าของโยคะโบราณแต่ในขณะเดียวกันก็เข้าใจลักษณะของมนุษย์ในยุคปัจจุบัน ซึ่งแตกต่างจากคนโบราณอย่างมาก เช่น ความแข็งแรงของร่างกายลดลง วิถีชีวิตเปลี่ยนวิธีคิดตามวัตถุที่เป็นรูปธรรม เป็นต้น จึงได้มีการดัดแปลง ประยุกต์ และผสมผสานให้เข้ากับคนสมัยใหม่ในปัจจุบัน ดร.การโรจน์ ที่ปรึกษาวิชาการโครงการเผยแพร่โยคะ การฝึกโยคะ เพื่อให้สอดคล้องกับเราชาวศตวรรษที่ 21 ดังตารางด้านล่างนี้

การเรียนโยคะอย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้นโดยตระหนักว่าวิถีของโยคะนั้นเป็นกระบวนการที่ค่อยๆ ขัดเกลาจิตใจ ยกระดับจิตใจมนุษย์ไปสู่เป้าหมายสูงสุด จากตารางจะเห็นว่าแต่ละยุคมีการปรับเปลี่ยนรายละเอียดต่างๆ แต่เป้าหมายยังคงเป็นหนึ่ง
เราคือคนไทย ประเทศที่มี การฝึกจิต” เป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตของประเทศ” นิพพาน” เป็นเป้าหมายสูงสุดของชีวิต คุณจะตระหนักว่า ” วิถีแห่งโยคะ สามารถใช้ได้ตามไลฟ์สไตล์ของเรา ในบรรดาลักษณะสำคัญของโยคะที่เราใช้คือเทคนิคทางกายภาพ อารมณ์ และเสริม ที่เน้นย้ำมาโดยตลอดและอยากจะบอกอีกครั้งว่าโยคะไม่ได้เกี่ยวกับการออกกำลังกายเพียงอย่างเดียว ไม่ใช่ศาสตร์ที่เน้นการฝึกกายภาพสำหรับร่างกาย ผู้ฝึกโยคะควรตระหนักไว้เสมอว่า เราฝึกร่างกายในส่วนเล็กๆ อยู่ในองค์ประกอบใหญ่ที่เป็นแก่นแท้ของโยคะคือการจัดการทางจิต

ฉบับหน้าเป็นต้นไป เราจะเริ่มดูเทคนิคการกริยา mutra-bonding ซึ่งเป็นเทคนิค โยคะที่หลายคนไม่รู้จัก

.
ที่มาข้อมูล