in

จิตอาสา…หนทางทำดีที่เป็นเรื่องกล้วยๆ

จิตอาสา…หนทางทำดีที่เป็นเรื่องกล้วยๆ

ขณะที่สึนามินำความเจ็บปวดมาสู่คนไทยอย่างรุนแรง แต่ในทางกลับกัน มันได้พัดพาความเมตตามาสู่มนุษยชาติอย่างไม่เคยปรากฏมาก่อน ซึ่งได้กลายเป็นจุดเริ่มต้นของเครือข่ายอาสาสมัคร “อาสาสมัคร” เครือข่ายที่เป็นเหมือนชุมทางของคนที่ต้องการทำดีเพื่อสังคม

คอลัมน์ “ชีวิต-งาน-มุมมอง” ในฉบับนี้ก็อดไม่ได้ที่จะนั่งคุยกับ วินัย เมฆตรีภพ เกี่ยวกับประวัติเครือข่ายจิตอาสา

อาสาสมัคร
เครือข่ายอาสาสมัครเกิดเมื่อวันที่ 27 ธันวาคม 2547 โดยร่วมมือกันช่วยเหลือผู้ประสบภัยสึนามิจากกิจการเพื่อสังคม 20 แห่ง
เราไม่ต้องการให้สึนามิมาและไป แต่อยากให้มีการต่อยอดด้วยการปรับปรุงระบบอาสาสมัครของประเทศไทย เพราะเหตุการณ์ดังกล่าวได้เปลี่ยนแนวคิดเรื่องการให้ นั่นเป็นวิธีที่ผู้คนอุทิศตนเพื่ออาสาสมัคร
ส่วนความหมายของคำว่า “จิตอาสา” พระไพศาล วิสาโล ได้นิยามว่าเป็นจิตที่พร้อมจะเสียสละเวลา แรงกาย และปัญญาเพื่อประโยชน์ส่วนรวม เป็นจิตที่ไม่นิ่งเมื่อเห็นปัญหา หรือทุกข์ย่อมเกิดแก่คน ย่อมเป็นสุขเมื่อทำความดีและเห็นน้ำตา เปลี่ยนเป็นรอยยิ้ม เป็นจิตที่เปี่ยมด้วย “บุญ” อันเป็นความสงบและพลังแห่งความดี

ภารกิจ… อาสาสมัคร
หน้าที่ของอาสาสมัครของเราคือเป็นศูนย์กลางในการประสานงานกิจกรรมอาสาสมัครขององค์กรต่างๆ งานสังคมสงเคราะห์ แต่ไม่ได้จัดประเภทเป็นสมาชิกเครือข่ายอาสาสมัครเท่านั้น แต่เราเปิดกว้างสำหรับทุกกลุ่มที่ใช้งานทางสังคม เราจะทำการประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อต่างๆ เช่น เว็บไซต์เครือข่ายอาสาสมัคร อีเมล หนังสือพิมพ์ ฯลฯ นอกจากนี้ เรายังจัดกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ต่อสังคมอีกด้วย
ตัวอย่างกิจกรรมที่ผ่านมา ได้แก่ การนวดทารกที่ถูกทอดทิ้งที่บ้านปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี อาสาสมัครเข้าไปมอบความรักความห่วงใย ผ่านการนวด การให้อาหารข้าวและน้ำ เพื่อให้เด็กมีพัฒนาการทางร่างกายดีขึ้น เพราะปกติเด็กพวกนี้จะพัฒนาช้ากว่าทารกปกติ เนื่องจากขาดคนดูแล
ปลูกป่าร่วมกับเจ้าหน้าที่ตำรวจวิชัย สุริยุทธ์ ที่ อ.ปรางค์กู จ.ศรีสะเกษ เครือข่ายอาสาสมัคร ถือเป็นกลุ่มเดียวที่จะช่วยตำรวจนายวิชัยปลูกต้นไม้ แม้ว่าตำรวจนายวิชัยจะดังอยู่แล้ว แต่ปัจจุบันยังไม่มีกลุ่มมาช่วยปลูกป่าเลย
จิตอาสารักษาป่า ฟื้นฟู ปลูกป่าชายเลน ต.บางปู อ.เมือง จ.สมุทรปราการ กิจกรรมจิตอาสา ขุดคลองอนุรักษ์ต้นไม้และพันธุ์ไม้ริมคลอง ณ ชุมชนคลองขนอมจีน จ.พระนครศรีอยุธยา

จากผู้ให้…สู่ผู้รับ
ขณะนี้เรามีสมาชิกจำนวนมาก ที่คนเหล่านี้มาทำกิจกรรมกับเราเพราะอยากทำดีแต่ไม่มีช่องทาง คนส่วนใหญ่คิดว่าการทำดีต้องใช้เงินเยอะ ก่อนแล้วจึงค่อยไกล แต่ในความเป็นจริง การทำความดีนั้นเป็นเรื่องง่าย เริ่มจากคนใกล้ตัว
การเป็นอาสาสมัครช่วยให้คุณคิดนอกกรอบ คิดแทนคนอื่นที่ไม่ยึดติดกับตัวเอง อาสาสมัครจึงรู้สึกมีความสุขในการเข้าร่วมกิจกรรม ทำให้หลายคนอยากกลับมาทำอีก และบางคนถึงกับตั้งกลุ่มอาสาสมัครเป็นของตัวเอง
ดูเหมือนว่าอาสาสมัครจะเป็นผู้ให้ แต่พบว่าหลายๆ ครั้งกลับกลายเป็นผู้รับอาสาสมัครที่ป่วยเป็นไมเกรน ทำให้เขาเข้าร่วมกิจกรรมนวดทารก กลับมาแล้วปรากฏว่าหายป่วยไวๆ เพราะเห็นรอยยิ้มของเด็กๆ อย่างมีความสุข
หลายคนได้รู้จักคุณค่าของตน เคยคิดว่าเขาไร้ค่า ค่านั้นไม่ได้หมายความว่าทำให้ตัวเองโดดเด่น แต่รู้สึกมีคุณค่าในตัวเอง
ปรากฎว่าอาสาสมัครเหล่านั้นแทนที่จะเป็นผู้ให้ กลายเป็นผู้รับเอง

วันอาสาฬหบูชา
วันที่ 27 ธันวาคม ของทุกปี ทางเครือข่ายได้กำหนดให้วันนี้เป็นวันอาสาฬหบูชา เหตุผลที่เลือกวันที่ เพราะเป็นวันอาสาฬหบูชา ไหลไปช่วยเหลือผู้ประสบภัยสึนามิ เป็นสายธารน้ำใจที่ไหลมาจากทั่วทุกมุมโลก
วันที่ 27 ธันวาคม 2548 เครือข่ายจัดกิจกรรมให้คนทำความดี ทั้งในพังงาและกรุงเทพฯ เช่น ปลูกป่าชายเลนเป็นป้อมปราการป้องกันสึนามิครั้งต่อไป เปิดรับอาสาสมัครทำความดีถวายในหลวง 10 แห่งทั่วกรุงเทพฯ ผู้ที่ลงทะเบียนรับหนังสือคู่มืออาสาสมัคร ที่ให้รายละเอียดกิจกรรมเพื่อสังคมต่างๆ

อุปสรรค
ปัญหาหลักของการดำเนินงานเครือข่ายอาสาสมัครคือ การขาดการขับเคลื่อนทุนอย่างยั่งยืน ปัจจุบันเงินทุนหลักมาจากสำนักงานกองทุนส่งเสริมสุขภาพ (สสส.)
ปัญหาต่อมาคือต้องขอกิจกรรมจากเครือข่ายทุกเดือน
ปัญหาสำคัญอีกประการหนึ่งคือ การร่วมมือระหว่างสมาชิกที่แต่ละคนมีมุมมองและทิศทางของตนเองได้พยายามหาจุดร่วม เพราะหน้าที่ของอาสาสมัครคือทำให้องค์กรทำงานได้สะดวกขึ้น
ปัญหาสุดท้ายคือ การจัดการอาสาสมัคร ในอดีตบางกิจกรรมมีคนสมัครเป็นจำนวนมาก จนไม่สามารถสนองความต้องการได้อย่างเต็มที่

จิตอาสา…สังคมแห่งการให้
The Dream of Volunteer Network ฉันอยากเห็นสังคมที่ให้ผ่านงานอาสาสมัครและต้องการให้คนในสังคมมีจิตสาธารณะ การจะไปถึงจุดนั้นต้องใช้ระบบและเทคโนโลยีสนับสนุนต่างๆ ซึ่งสำหรับเราไม่ใช่แค่ความฝันแต่ทำจริงเพราะอยากให้สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้น
งานอาสาสมัคร เป็นรากฐานของการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน และเป็นการพัฒนาต่อไปในด้านต่างๆ เช่น สุขภาพ ความเป็นอยู่ที่ดี เอดส์ เป็นต้น

เส้นทางสู่การเป็นจิตอาสา
ก่อนมาทำงานเป็นผู้ประสานงาน Volunteer Network ฉันเคยทำงานที่ Thai Rural Net มาก่อนหลังจากกลับจากการเยี่ยมเยียนองค์กรพัฒนาเอกชนในอินเดีย เพื่อนชวนฉันมาทำงานที่นี่ เพราะในขณะนั้นเครือข่ายอาสาสมัครกำลังหาคนมาช่วยวางแผนทิศทางขององค์กร
เหตุผลที่สนใจงานสังคมสงเคราะห์เพราะในขณะที่เรียนคณะเศรษฐศาสตร์ ภาคภาษาอังกฤษ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มีโอกาสทำกิจกรรมเพื่อสังคมอยู่เสมอ เช่น แคมป์ปิ้ง ประธานคณะเศรษฐศาสตร์ สาขาวิชาภาษาอังกฤษ เป็นต้น
เรียนจบแล้วไม่ได้ไปทำงานเหมือนเพื่อน เพราะสำหรับฉันแล้ว ความรู้ด้านเศรษฐศาสตร์คืองานสังคมสงเคราะห์ ผมควรลงไปที่พื้นที่เพื่อให้ชาวบ้านอยู่ได้ด้วยตัวเอง
มาทำงานด้านนี้ ทำให้ได้เจอคนที่ไม่มีโอกาสได้รู้จัก เช่น คุณไพบูลย์ วัฒนศิริธรรม, ดร.ประเวศ วสี.
ฉันได้เรียนรู้ว่าการทำความดีนั้นง่าย โดยหันมาใส่ใจคนรอบข้าง ได้เห็นพลังของนักเรียนที่ยังคงมีอยู่ ฉันรู้ว่าไอซีทีสามารถพัฒนางานอาสาสมัครได้อย่างก้าวกระโดด
สำหรับฉัน เครือข่ายจิตอาสา ไม่ได้สอนให้รู้จักคุณค่าของตัวเอง เพราะมันผ่านจุดนั้นไปแล้ว แต่ก็ยังดีที่สามารถสร้างเครือข่ายและทำต่อไปได้ ที่คิดว่าคนอื่นมาทำงานเป็นจิตอาสา ทำความดีเพื่อคนอื่นมากขึ้นเรื่อยๆ คือ “คุณค่าของชีวิตฉัน”

สนใจกิจกรรมจิตอาสา ติดต่อ โทร. 0-2938-1800 ต่อ www.volunteerspirit.org

.
ที่มาข้อมูล