in

จิตอาสาพลังสร้างโลก(๕) การศึกษาและสื่อสีขาว

จิตอาสาพลังสร้างโลก(๕) การศึกษาและสื่อสีขาว

จิตอาสาสร้างโลก (5) การศึกษาและสื่อสีขาว

นอกจากวิชาการแล้ว เด็ก ๆ จะได้เรียนรู้เพื่อพัฒนาศิลปะและวัฒนธรรม คุณธรรมและจริยธรรมเข้ามาแทรกแซงตลอดเวลา เช่น ต้องเรียนการจัดดอกไม้เพื่อฝึกให้เป็นคนมีศิลปะ จิตใจละเอียดอ่อน เข้าใจธรรมชาติ เรียนชงชา ฝึกล้างมือให้จิตใจปลอดโปร่ง ฝึกปรนนิบัติรับใช้ผู้อื่น ฝึกรอ ฝึกช่วยเหลือ ฝึกปรนนิบัติรับใช้ผู้อื่นด้วยจิตสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของผู้อื่น

โรงเรียนที่สอนคนให้เป็นมนุษย์
หนึ่งในสี่ภารกิจที่สำคัญของมูลนิธิพุทธจิจิ คือ การจัดการศึกษาโดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างมนุษย์ที่มีจิตใจสูงส่ง ไม่ได้มีจุดมุ่งหมายเพื่อสอนให้คนมีความสามารถเพื่อแสวงหาโอกาสที่เหนือกว่าผู้อื่น อนุบาล ประถม มัธยม และมหาวิทยาลัย และเริ่มสร้างโรงเรียนในต่างประเทศด้วย ปัจจุบันมีโรงเรียนประถมศึกษาแห่งแรกในอำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ เริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2547 โดยจัดการศึกษาตามหลักสูตรการศึกษาทั่วไป แต่เน้นการสอดแทรกการสอนอบรมปลูกฝังคุณธรรมและจริยธรรมอย่างจริงจัง

เมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2548 ฉันและทีมเยือนได้มีโอกาสเยี่ยมชมกิจการของโรงเรียนอนุบาลของฉือจิในเมืองฮัวเหลียน เปิดดำเนินการมาเป็นเวลา 5 ปี ภายใต้การดูแลของมหาวิทยาลัยชิจิ โรงเรียนของเขามีเป้าหมายสี่ประการ:

1. สร้างนักเรียนด้วยวิสัยทัศน์สู่ระดับสากล

2. เป็นผู้มีคุณธรรมและจริยธรรม

3. เขามีวัฒนธรรมที่ดี

4. มีทักษะในการทำงานและทักษะชีวิต

เพื่อให้บรรลุเป้าหมายดังกล่าว พระองค์เน้นการปลูกฝังห้าด้าน:

1. ชีวิตประจำวันที่เรียบง่าย

2. ฝึกตนให้มีคุณธรรมในการดำเนินชีวิตที่ถูกต้อง มีความรักต่อผู้อื่นเสมือนเป็นญาติกันในครอบครัวเดียวกัน

3. รู้จักรับใช้ผู้อื่นด้วยความถ่อมตนให้เกียรติผู้อื่น

4. รู้สึกขอบคุณกับสิ่งที่เกิดขึ้นและทุกๆ อย่างที่เข้ามาในชีวิต รู้จักความกตัญญูของผู้อื่นและสิ่งต่างๆ รอบตัวคุณ

5. เพื่อให้มีทักษะที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตและการทำงานในอนาคต

พื้นที่อนุบาลที่ไปดูงาน สถานที่สวยงาม สะอาด เป็นระเบียบมาก นักเรียนมีระเบียบวินัยมาก ถึงเวลาถอดรองเท้าในห้อง ทุกคนจะคัดรองเท้า หมุนหัวรองเท้าอย่างเป็นระเบียบ ดีไซน์สไตล์ญี่ปุ่น ทุกอาคารมีห้องเอนกประสงค์ให้นักศึกษาได้ทำกิจกรรม มีห้องเรียน ห้องสมุด ห้องทำสมาธิ ภายในห้องจัดดอกไม้ ห้องชา สวนครัว สวนเกษตร พื้นที่สำหรับฝึกกีฬาทั้งในร่มและกลางแจ้ง หอพัก ฯลฯ ภายในอาคารมีอุปกรณ์ครบครัน นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีแรกเริ่มเรียนภาษาอังกฤษเมื่อถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 เรียนรู้ภาษาอังกฤษ 4 ชั่วโมงต่อสัปดาห์

นอกจากการศึกษาเชิงวิชาการแล้ว เด็ก ๆ จะได้เรียนรู้เพื่อพัฒนาศิลปะและวัฒนธรรม คุณธรรมและจริยธรรมเข้ามาแทรกแซงตลอดเวลา เช่น ต้องเรียนรู้การจัดดอกไม้เพื่อฝึกฝนให้เป็นศิลปะ จิตใจละเอียดอ่อน เข้าใจธรรมชาติ เรียนรู้การชงชา ฝึกล้างมือให้ผ่องใส ฝึกรับใช้ผู้อื่น ฝึกรอ ฝึกช่วยเหลือ ฝึกรับใช้ผู้อื่นด้วยใจที่ระลึกถึงพระคุณของผู้อื่น สิ่งที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งที่นักเรียนทุกคนสามารถฝึกฝนควบคู่ไปกับการเรียนหลักสูตรก็คือวิชาการ การอบรมอาสาสมัครมีหลากหลายรูปแบบ เช่น การฝึกหัดเป็นอาสาสมัครเก็บขยะ คัดแยกขยะ เยี่ยมผู้ยากไร้ ช่วยทำความสะอาดโรงเรียน บริการซักอบรีดให้เพื่อน พี่ น้อง ครู นักเรียน ที่เรียนดี นิสัยดีได้รับมอบหมายหน้าที่ เสิร์ฟอาหารให้ครู นักเรียนที่ได้รับงานนี้คงปลื้มใจ เมื่อนักเรียนนำอาหารมาถวายครู ครูจะยกมือไหว้ขอบคุณ ใครที่ได้รับมอบหมายให้ทำความสะอาดห้องน้ำจะมีความสุขมาก เพราะถือว่าเป็นการทำดีที่ได้รับมอบหมายจากที่นี่ การอบรมดังกล่าวส่งผลให้นักศึกษาไม่รังเกียจงานสกปรก ตรงข้ามกับการสร้างทัศนคติในประเทศของเรา ในช่วงปิดเทอม นักเรียนจะมีโอกาสได้เข้าค่ายที่ Samaram เพื่อเรียนรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมและทำงานอาสาสมัคร

เมื่อฉันและทีมเดินไปรอบๆ โรงเรียน สังเกตโปสเตอร์ที่วาดภาพงานศิลปะที่สวยงามพร้อมคำอธิบายสั้นๆ มันเป็นภาษาจีน ติดอยู่ในทางเดินเป็นครั้งคราว การถามครู เป็นเคล็ดลับในการสอนลูก ทุกที่ที่มีโปสเตอร์ติดมาด้วย มีกระดาษวาดรูปสำหรับให้นักเรียนวาดหรือเขียนความคิดเห็นได้อย่างอิสระหลังจากดูรูปภาพและอ่านแล้ว ซึ่งเขาจะเปลี่ยนนิกายไปเรื่อย ๆ เหมือนกับการจัดนิทรรศการครั้งแล้วครั้งเล่า โฉลกที่ปิดล้อมในสมัยนั้นประกอบด้วยคำ 8 คำที่เกี่ยวข้องกับคำว่า “เรียบง่าย” สรุปได้ว่า “ความเรียบง่ายคือความงาม” ภาพวาดแต่ละภาพวาดโดยศิลปินที่มีชื่อเสียง อาสาวาดรูปพร้อมเขียนคำอธิบายให้เด็กได้อ่านและซึมซับคำสอนดีๆ จากภาพเหล่านั้นโดยไม่ต้องบังคับสอนให้นักเรียนคัดเกรด เป็นสภาพแวดล้อมที่ให้อิสระแก่นักเรียนในการเลือกสิ่งที่พวกเขาต้องการเรียน มีโปสเตอร์แผ่นหนึ่งเขียนว่า
“เมื่อคุณรู้จักตัวเอง คุณต้องรู้จักคนอื่นด้วย” พร้อมทั้งเขียนบรรยายภาพว่า “ฉันเป็นคนเกิดในไต้หวัน เรามีความสุขดี พ่อแม่รักเรา. ครูรักเรา เราได้เรียนรู้เป็นอย่างดี เราอยู่ในสังคมที่ดีเพราะเรารู้จักที่จะรักผู้อื่น เรียนรู้ที่จะรักตัวเองและรักผู้อื่น สังคมจะสวยงาม ชีวิตจะเต็มไปด้วยความหวัง” นี่คือตัวอย่างศิลปะการสอนวัฒนธรรม คุณธรรม จริยธรรม ให้กับนักเรียนด้วยเทคนิคเชิงบวกอันชาญฉลาด นั่นเป็นสิ่งที่ผมสัมผัสได้เพียงผิวเผินในโรงเรียนของสือจี๋

สถานีโทรทัศน์สีขาว
ในขณะที่บ้านเรา ประชาชนเรียกร้องอยากได้สถานีโทรทัศน์ที่ส่งข้อความดีๆ เพื่อให้ประชาชนพัฒนาสติปัญญา คุณธรรม และจริยธรรมในสังคม แทนที่จะปล่อยให้ทุนและอำนาจถูกเอารัดเอาเปรียบเพื่อแสวงหาประโยชน์ทางการค้าและการเมือง ประชาชนกลับมืดบอด ในไต้หวันเขาอยู่ไกลกว่าประเทศบ้านเกิดของเรามาก ที่นั่นเขามีช่องทีวีเกือบ 100 ช่อง พร้อมรูปแบบที่หลากหลายเพื่อให้ผู้คนสามารถเลือกรับข้อมูลได้ ไม่ใช่หมัดของเรา มีสถานีโทรทัศน์เผยแพร่ศาสนาเพียง 6 ช่อง และมูลนิธิ Shi Ji มีสถานีโทรทัศน์ของตัวเอง ชื่อสถานีโทรทัศน์ต้าอ้าย (สถานีโทรทัศน์แห่งความรักอันยิ่งใหญ่) ผมและทีมงานได้มีโอกาสเยี่ยมชมสถานีโทรทัศน์ Da Ai สถานีก่อสร้างเป็นอาคารขนาดใหญ่และสง่างามมาก งบประมาณการก่อสร้างหลายร้อยล้านดอลลาร์ถูกใช้ไป (1 และ 1.20 บาท) โดยหนึ่งในสี่ของเงินมาจากรายได้จากการรีไซเคิลขยะของเครือข่าย Shi Chi ในไต้หวัน ส่วนที่เหลือเป็นการบริจาคที่ประชาชนบริจาค ทำให้สถานีโทรทัศน์แห่งนี้เป็นสาธารณะอย่างกว้างขวาง ไม่ใช่บริษัทมหาชนแบบนายทุน
การดำเนินงานของสถานีโทรทัศน์จ้างผู้เชี่ยวชาญเพื่อทำงานโดยตรงกับอาสาสมัครที่มีความสามารถด้านนี้ เป้าหมายคือการพัฒนามาตรฐานการทำงานให้เทียบเท่ากับ CNN และ BBC ปัจจุบันออกอากาศวันละ 6 รอบทั่วไต้หวัน และส่งภาพไปยังประเทศต่างๆ เกือบทั่วโลกเช่นกัน ค่าใช้จ่ายบริหารรายเดือนหลายร้อยล้านดอลลาร์ซึ่งได้รับเงินจากผู้ชมและสมาชิกชิจิบริจาคและบางส่วนจากขยะรีไซเคิล ไม่มีโฆษณาสำหรับผลิตภัณฑ์ใดๆ

โปรแกรม Da Ai มุ่งเน้นที่การเผยแพร่เรื่องราวเชิงบวกที่หลากหลาย ไม่แสดงความรุนแรง หมกมุ่นอยู่กับวัตถุนิยม บริโภคนิยม หรือสิ่งเลวร้ายอื่นๆ แต่เป็นการเผยแผ่เรื่องศีลธรรม เรื่องราวเกี่ยวกับชีวิตของคนที่ทำดีและทำดีผ่านละคร ดนตรี นิทาน เพลง และรูปแบบอื่นๆ ที่ล้วนแต่เป็นสิ่งดีๆ ส่งเสริมให้คนทำดี สร้างความประทับใจให้กับสิ่งดีๆ ในปี 2548 ล่าสุด สถานีโทรทัศน์ Da Ai ได้รับการโหวตจากชาวไต้หวันให้เป็นช่องโทรทัศน์ที่ทรงอิทธิพลที่สุดในชีวิต รายการโทรทัศน์ของดาอาย พระแท้จริง หินฟ้า ได้ยกตัวอย่างรายการดีๆ ทั้งหมด เขาอาศัยอยู่ที่ไต้หวันเป็นเวลาหลายปี ดูแล้วน้ำตาไหลหลายครั้ง เช่น

  • รายการวิเคราะห์ข่าวธรรม
  • โปรแกรมการ์ตูนสอนให้เด็กซึมซับธรรมะอย่างแยบยล
  • รายการรักสิ่งแวดล้อม
  • การแสดงนำเสนอระบบภาษามือที่ชิจิคิดค้น เป็นชุดความรู้ที่นำมาแสดงเพื่อถ่ายทอดภาษาเงียบให้ภาษาต่าง ๆ ได้เข้าใจ
  • รายการละครชีวิตมุ่งหวังให้ผู้ชมประทับใจในความดี โดยเชื่อว่า “ตราบใดที่ดูและประทับใจ แค่ประโยคเดียวก็เปลี่ยนชีวิตคนได้”*
  • ตัวอย่างสารคดี โดยเลือกชีวิตอาสาสมัครในหมู่บ้านมาถ่ายทำสารคดีสั้นนำเสนอชีวิตชาวบ้านพระโพธิสัตว์สร้างความประทับใจแก่ผู้พบเห็นและประชาชนทั่วไปได้รับการสนับสนุนให้ร่วมเป็นจิตอาสา ชาว Chi Chi หลายแสนคนทั่วโลก ได้ตั้งจิตสำนึกเห็นอกเห็นใจที่จะออกไปช่วยบรรเทาทุกข์ผู้ทุกข์ยากสุดหัวใจ
  • รายการโพธิ์อมตะของดารามังสวิรัติ นำเสนอแนวคิดของคนสำคัญในโลกทั้งในอดีตและปัจจุบัน เช่น โสกราตีส คานธี แม่ชีเทเรซา เป็นต้น หากมนุษย์ไม่รุกล้ำชีวิตสัตว์ด้วยการงดเว้นจากเนื้อสัตว์ นอกจากจะช่วยเรื่องสุขภาพแล้ว ยังเป็นหนทางสู่ความสงบที่ทุกคนปรารถนา

อ.สุมน อมรวิวัฒน์ รุ่นพี่ที่ร่วมคณะทัวร์ชมผลงานของสถานีโทรทัศน์ดาไอ เขาขนานนามสถานีโทรทัศน์นี้ว่า “สถานีโทรทัศน์มวลชน” เพราะทำหน้าที่เผยแพร่และสร้างบุญไปทั่วโลก

* หลังจากกลับจากงานที่ไต้หวัน ฉันได้มีโอกาสรู้จักคุณยงเกียรติ เกียรติ เสริมสกุล นักธุรกิจชาวไทย คุณยงเกียรติ เพิ่งเข้าร่วมกิจกรรมกับ จีจี้ ในประเทศไทยเพียงปีเดียวเท่านั้น คุณยงเกียรติเล่าให้ผมฟังว่า บังเอิญรู้จักชื่อชิจิจากที่บ้านซื้อทีวีเครื่องใหม่และติดตั้งจานดาวเทียมใหม่ อยู่มาวันหนึ่งฉันเปิดและพบรายการของสถานีโทรทัศน์ Da Ai และลองใช้งาน เพราะฟังภาษาจีนปุ๊บเห็นปั๊บเลยมีรายการโทรทัศน์ดีๆมาฝาก แบบนี้ก็เช่นกัน นำเสนอเรื่องราวดีๆ ความดีของคนทุกระดับ ดังนั้นฉันจึงมีแรงบันดาลใจให้ไปไต้หวันเพื่อเรียนรู้เรื่องนี้ ตอนนั้นผมไม่รู้ด้วยซ้ำว่าเมืองไทยมีสาขาชิจิ จากวันนั้นถึงวันนี้ คุณยงเกียรติได้เป็นอาสาสมัครคนหนึ่งของชิจิแล้ว คุณยงเกียรติบอกว่าตอนนี้เพื่อนบอกว่าเขาเปลี่ยนพฤติกรรมเหมือนคนละคน ทิ้งธุรกิจไว้ให้ลูกหลานทำ หันความสนใจไปยังผู้อื่น ทำงานเพื่อช่วยให้ผู้คนเข้าใจผู้อื่นดีขึ้น ที่เคยใจร้อน ตอนนี้เป็นน้ำเย็น

.
ที่มาข้อมูล