in

ความหมาย หลอดเลือดฝอยขยายตัว (Telangiectasia)

ความหมาย หลอดเลือดฝอยขยายตัว (Telangiectasia)

Telangiectasia เป็นภาวะที่เส้นเลือดฝอยในร่างกายโปนและแตกทำให้หลอดเลือดปรากฏในบริเวณผิวหนังนั้น สามารถพบได้ทั้งเป็นเส้นเลือดที่ขยายเป็นเส้น จุดแดง หรือเป็นจุดบนผิวหนัง โดยตำแหน่งที่เกิด Telangiectasia สามารถเกิดขึ้นได้กับส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกาย

ปัจจุบันแพทย์ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัดของ Telangiectasia แต่ทราบว่าภาวะนี้เป็นอาการแทรกซ้อนของปัญหาสุขภาพอื่นๆ และบางรายอาจก่อให้เกิดอาการอื่นๆ ที่ไม่ใช่ Capillary lesion อาการอื่นๆ ที่พบและการรักษาจะแตกต่างกันไปตามสาเหตุ

เส้นเลือดฝอยขยายตัว (Telangiectasia)

อาการของ Telangiectasia

อาการที่เด่นชัดของ Telangiectasia คือแขนงของเส้นเลือดฝอยแตกที่ค่อยๆ ปรากฏขึ้นในส่วนต่างๆ ของผิวหนังจนสังเกตเห็นได้ชัดเจน สามารถพบได้ทั้งเป็นริ้วของเลือดที่ลามออกไป เป็นรอยแดงที่มีลักษณะเป็นผื่น จุดแดงบนผิวหนัง บริเวณที่พบบ่อยที่สุดคือใบหน้า ริมฝีปาก น่อง และขา นิ้วโป้ง และผิวหนังหลังเท้าใต้ตารักแร้ นอกจากนี้ ผู้ป่วยอาจมีอาการปวด บวม ยานพาหนะ และเกิดการระคายเคืองบริเวณนั้นด้วย

อย่างไรก็ตาม อาการส่วนใหญ่ไม่รุนแรงและไม่เป็นอันตรายถึงชีวิต แต่ถ้าพบว่าเส้นเลือดฝอยแตกมีขนาดใหญ่กว่า หรืออาการเลือดออกภายใน เช่น ปวดกระหายน้ำอย่างรุนแรงในส่วนใดของร่างกาย ท้องบวมหรือแข็ง ซีด ซีด เหงื่อออก เป็นหวัด คลื่นไส้อาเจียน อ่อนแรง หายใจลำบาก หรือหมดสติ ควรไปพบแพทย์ทันที

สาเหตุของ Telangiectasia

แพทย์ยังไม่สามารถระบุสาเหตุที่แท้จริงและกลไกของ Telangiectasia ได้ แบ่งได้เป็น 2 ประเภทคือ

Telangiectasia ไม่ได้เกิดจากกรรมพันธุ์

ผู้ที่มีภาวะสุขภาพหรือปัจจัยต่อไปนี้อาจพบ Telangiectasia ที่ไม่ได้เกิดจากกรรมพันธุ์

  • โรคผิวหนังเช่น โรคผิวหนังโรซาเซีย (Rosacea) โรคผิวหนังและการอักเสบของกล้ามเนื้อ (Dermatomyositis) และภาวะผิวหนังอักเสบจากสเตียรอยด์ เป็นต้น
  • ปัจจัยด้านสุขภาพ เช่น การตั้งครรภ์ การติดสุราเรื้อรัง การแพ้ของผิวหนัง และการบาดเจ็บที่ผิวหนัง เป็นต้น
  • สิ่งแวดล้อมและวิถีชีวิต เช่น การเพิ่มอายุที่สัมผัสกับอุณหภูมิที่เย็นจัดหรือร้อนจัดมาก แสงแดด และการใช้ครีมสเตียรอยด์มากเกินไป เป็นต้น

Telangiectasia มาจากกรรมพันธุ์

Telangiectasia ประเภทนี้อาจพบในผู้ป่วยโรคทางพันธุกรรมเช่น Telangiectasia ตกเลือดทางพันธุกรรม (HHT) Bloom Syndrome, Telangiectasia ทางพันธุกรรมที่อ่อนโยน, Ataxia และโรคแพ้ภูมิตัวเอง ฯลฯ

อย่างไรก็ตาม การขยายหลอดเลือดฝอยทางพันธุกรรมหรือ HHT เป็นภาวะที่ควรติดตาม เพราะอาจส่งผลให้เส้นเลือดฝอยใต้ผิวหนังและภายในร่างกายแตก หากเส้นเลือดฝอยในร่างกายแตก เลือดออกภายในอาจนำไปสู่โรคแทรกซ้อนร้ายแรง โดยผู้ป่วย HHT จะมีอาการเลือดกำเดาไหลเลือดออกบ่อย, เลือดในอุจจาระ, หายใจถี่, ชัก, โรคหลอดเลือดสมองเล็กน้อย และอาจมีปานแดงเป็นสะเก็ด (Port-Wine Stain Birthmark) ตั้งแต่แรกเกิดเช่นกัน

การวินิจฉัยโรค Telangiectasia

แพทย์จะเริ่มการวินิจฉัยโดยสอบถามอาการเบื้องต้น ประวัติการเจ็บป่วยของผู้ป่วยและสมาชิกในครอบครัวพร้อมกับการตรวจร่างกายเพื่อดูลักษณะและตำแหน่งของเส้นเลือดที่มองเห็นได้ บางครั้งการสังเกตจากข้อมูลเหล่านี้อาจไม่เพียงพอ แพทย์จึงจำเป็นต้องทำการทดสอบเพิ่มเติมเพื่อค้นหาโรคหรือปัญหาสุขภาพที่อาจเป็นสาเหตุของอาการและแยกแยะสิ่งที่ไม่เกี่ยวข้องออกไป

แพทย์อาจส่งผู้ป่วยไปตรวจเลือด ภาพภายในร่างกายเอ็กซเรย์ (X-ray) การใช้เครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) และการใช้คลื่นแม่เหล็กหรือ MRI (MRI) เมื่อผลการตรวจเหล่านี้ แพทย์จะวิเคราะห์เพื่อวินิจฉัย Telangiectasia อีกครั้ง

การรักษา Telangiectasia

Telangiectasia Treatment เน้นการรักษาและควบคุมโรคหลักที่เป็นสาเหตุ ร่วมกับการหดตัวของหลอดเลือดที่ปรากฏบนผิวหนัง เช่นเลเซอร์ผิวหนังเพื่อปิดรอยร้าวในหลอดเลือด การผ่าตัดเอาเส้นเลือดที่แตกออกและฉีดเข้าเส้นเลือดดำเพื่อให้เลือดในบริเวณนั้นจับตัวเป็นก้อนและลดเลือดออก (Sclerotherapy) เป็นต้น

อย่างไรก็ตาม ขั้นตอนการรักษาเหล่านี้มีระยะเวลาพักฟื้นที่แตกต่างกัน รวมถึงขั้นตอนและกลไกการรักษาที่แตกต่างกัน แพทย์จะพิจารณาการรักษาให้เหมาะสมกับลักษณะของ Telangiectasia ในผู้ป่วยแต่ละรายให้มากที่สุด

ภาวะแทรกซ้อนของ Telangiectasia

Telangiectasia มักไม่ก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรง แต่บางคนอาจรู้สึกขาดความมั่นใจจากเส้นเลือดที่ปรากฏขึ้น สามารถพบแพทย์เพื่อทำการรักษาได้ และควรหลีกเลี่ยงการใช้ผลิตภัณฑ์ดูแลผิวและเครื่องสำอางมาปกปิดหรือรักษาด้วยตนเอง สารเคมีในผลิตภัณฑ์เหล่านั้นอาจทำให้อาการรุนแรงขึ้นได้

การป้องกัน Telangiectasia

Telangiectasia เกิดได้จากหลายสาเหตุและหลายปัจจัย หากเป็นปัจจัยภายนอกก็สามารถป้องกันได้โดยการรักษาภาวะติดสุราเรื้อรัง หลีกเลี่ยงการใช้ครีมที่มีส่วนผสมของสเตียรอยด์ หลีกเลี่ยงสภาพอากาศที่ร้อนจัดหรือเย็นจัด ปกป้องผิวจากแสงแดดด้วยการสวมชุดป้องกันและทาครีมกันแดด

สำหรับผู้ที่มีโรคผิวหนังและโรคทางพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องกับ Telangiectasia ควรได้รับการรักษาสำหรับโรคนั้นและปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์ หากกังวลเกี่ยวกับอาการของโรคหรืออาการเส้นเลือดฝอยแตก คุณควรไปพบแพทย์เพื่อขอคำแนะนำเพิ่มเติม

.
ที่มาข้อมูล